<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X63n1222"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1222 修禅要诀</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1222 修禅要诀</title> <author><name role="" type="person">北天竺</name> 觉爱略说 唐 明恂随录 慧智传译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1222</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">修禅要诀</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00170"> <charName>CBETA CHARACTER CB00170</charName> <mapping cb:dec="983210" type="PUA">U+F00AA</mapping> <mapping type="unicode">U+43F6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>髀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[月*坒]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00416"> <charName>CBETA CHARACTER CB00416</charName> <mapping cb:dec="983456" type="PUA">U+F01A0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7B92</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>帚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+帚]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05903"> <charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName> <mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping> <mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寝-(宋-木)+穴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07194"> <charName>CBETA CHARACTER CB07194</charName> <mapping cb:dec="990234" type="PUA">U+F1C1A</mapping> <mapping type="unicode">U+2E5CE</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[古*见]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-05T10:36:28"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0014c" n="0014c"/> <lb ed="X" n="0014c01"/> <lb ed="X" n="0014c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1222-A 刻修禅要诀序</cb:mulu><head>No. 1222-A <lb ed="X" n="0014c03"/><lb ed="R110" n="0834a01"/> 刻修禅要诀序</head> <lb ed="X" n="0014c04"/> <lb ed="X" n="0014c05"/><lb ed="R110" n="0834a02"/><p xml:id="pX63p0014c0501">昔者世高法护译出禅经。僧光昙猷等幷依教修心。 <lb ed="X" n="0014c06"/><lb ed="R110" n="0834a03"/>後什公入关。僧睿请出禅法要以来。往往有其人矣。 <lb ed="X" n="0014c07"/><lb ed="R110" n="0834a04"/>达摩西来。僧稠东起以後。斯风大振。至唐中葉。金智 <lb ed="X" n="0014c08"/><lb ed="R110" n="0834a05"/>无畏等三藏传秘密禅。别为流派。今斯所传。義兼显 <lb ed="X" n="0014c09"/><lb ed="R110" n="0834a06"/>密。法辨华梵。实为要诀。先得数本挍以藏箧。朱盈居 <lb ed="X" n="0014c10"/><lb ed="R110" n="0834a07"/>士有信之人也。谋余刻以弘通。余曰。弥天有谓曰。禅 <lb ed="X" n="0014c11"/><lb ed="R110" n="0834a08"/>思守玄。炼微入寂。在取何道。犹<g ref="#CB07194">觇</g>于掌。堕废斯要而 <lb ed="X" n="0014c12"/><lb ed="R110" n="0834a09"/>希见证。不亦难乎。然则入<persName>佛</persName>道要门。盖莫过焉。今子 <lb ed="X" n="0014c13"/><lb ed="R110" n="0834a10"/>擧之。谁不随喜乎。于是乎序。</p> <lb ed="X" n="0014c14"/><lb ed="R110" n="0834a11"/><p xml:id="pX63p0014c1401">天明四年甲辰之冬 播磨沙门 智辉 撰</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014c15"/> <lb ed="X" n="0014c16"/> <lb ed="X" n="0014c17"/> <lb ed="X" n="0014c18"/> <lb ed="X" n="0014c19"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">修禅要诀</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1222</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0014c20"/><lb ed="R110" n="0834a13"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>修禅要诀</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0014c21"/> <lb ed="X" n="0014c22"/><lb ed="R110" n="0834a14"/><byline cb:type="author"><name role="" type="person">北天竺</name>婆罗门禅师<persName>佛陀</persName>波利<note place="inline">唐云觉爱</note>。随问略说。</byline><byline cb:type="other">西 <lb ed="X" n="0014c23"/><lb ed="R110" n="0834a15"/>京<name role="" type="person">禅林寺</name>沙门明恂问幷随口录。</byline><byline cb:type="translator">同寺梵僧慧智 <lb ed="X" n="0014c24"/><lb ed="R110" n="0834a16"/>法师传译。</byline><p xml:id="pX63p0014c2405" cb:place="inline">于时大唐仪凤二年丁丑岁也。</p> <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0015a" n="0015a"/> <lb ed="X" n="0015a01"/><lb ed="R110" n="0834a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015a0101">问。此方古今学禅者。多不能免禅诸障难。以之观之。 <lb ed="X" n="0015a02"/><lb ed="R110" n="0834a18"/>将恐此地禅匠得法不尽。徘徊斯久。无处申疑。今忽 <lb ed="X" n="0015a03"/><lb ed="R110" n="0834b01"/>仰逢昙华示喩。得承即欲还国。重会无期。幸希慈降 <lb ed="X" n="0015a04"/><lb ed="R110" n="0834b02"/>具说禅要。庶令学者的有归凭。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015a0413" cb:place="inline">答。禅法渐授。不合顿 <lb ed="X" n="0015a05"/><lb ed="R110" n="0834b03"/>说。何得具陈。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015a06"/><lb ed="R110" n="0834b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015a0601">问。仰承既欲西还。渐授即当无寄。<persName>佛</persName>法既有开制。幸 <lb ed="X" n="0015a07"/><lb ed="R110" n="0834b05"/>赐勿阻機缘。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015a0706" cb:place="inline">答。據此实亦可矜。但可有问随说耳。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015a08"/><lb ed="R110" n="0834b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015a0801">问。有人言。经说禅定牢固者。<persName>如来</persName>灭後第三五百年 <lb ed="X" n="0015a09"/><lb ed="R110" n="0834b07"/>也。时今远矣。不合修禅。若據此言。合修禅不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015a0918" cb:place="inline">答。经亦 <lb ed="X" n="0015a10"/><lb ed="R110" n="0834b08"/>廣云修禅。若據<persName>佛</persName>本不灭。何论之久近也。西方现今 <lb ed="X" n="0015a11"/><lb ed="R110" n="0834b09"/>坐得四禅八定者。其数极多。不可勝计。若言不合。其 <lb ed="X" n="0015a12"/><lb ed="R110" n="0834b10"/>事如何。三慧之中禅是修慧。今时岂可但学闻思不 <lb ed="X" n="0015a13"/><lb ed="R110" n="0834b11"/>许修也。此言偏據极。非通说。虽引<persName>佛</persName>经。其间非无邪 <lb ed="X" n="0015a14"/><lb ed="R110" n="0834b12"/>正。且于圣教偏擧一文以蔽多義者。此当魔说耳。深 <lb ed="X" n="0015a15"/><lb ed="R110" n="0834b13"/>可察之。深可察之。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015a16"/><lb ed="R110" n="0834b14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015a1601">问。比见学禅者多有失心。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0015001" n="0015001"/>令既<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a1601" n="0015a1601"/><anchor xml:id="beg0015a1601" n="0015a1601"/>已<anchor xml:id="end0015a1601"/>无所复用。因废万 <lb ed="X" n="0015a17"/><lb ed="R110" n="0834b15"/>行。虚度一生。下情以此。但欲馀修。且不修禅得不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015a1720" cb:place="inline">答 <lb ed="X" n="0015a18"/><lb ed="R110" n="0834b16"/>曰。不也。禅是六度之第五。亦是三学中定学。安得不 <lb ed="X" n="0015a19"/><lb ed="R110" n="0834b17"/>修。亦既有人因食噎死。岂即不食耶。其失心者。只是 <lb ed="X" n="0015a20"/><lb ed="R110" n="0834b18"/>不善方法耳。若解方便。千万无失。幸勿疑怖。决定须 <lb ed="X" n="0015a21"/><lb ed="R110" n="0835a01"/>修。<name role="" type="person">北天竺</name>有一僧。每习多闻而不学定。彼时读诵经。 <lb ed="X" n="0015a22"/><lb ed="R110" n="0835a02"/>忽有天来掩其口而语曰。汝闻思足矣。何不习禅以 <lb ed="X" n="0015a23"/><lb ed="R110" n="0835a03"/>之验之。纵修馀行而不学定者。于<persName>佛</persName>法中未为全得。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015a24"/><lb ed="R110" n="0835a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015a2401">问。性多散乱者。学定何由可得。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015a2413" cb:place="inline">答。猕猴尙能坐禅。况 <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0015b" n="0015b"/> <lb ed="X" n="0015b01"/><lb ed="R110" n="0835a05"/>乃人而不得也。学定难者。只为前生未曾习耳。今复 <lb ed="X" n="0015b02"/><lb ed="R110" n="0835a06"/>不学。于未来何可得。岂令弥历长久而不得耶。更期 <lb ed="X" n="0015b03"/><lb ed="R110" n="0835a07"/>何时。经曰。闻思尙如门外。禅行始似入门。修禅下至 <lb ed="X" n="0015b04"/><lb ed="R110" n="0835a08"/>一念。福尙无量。岂一生殊可不学也。未能全学者。幸 <lb ed="X" n="0015b05"/><lb ed="R110" n="0835a09"/>可兼修。讲说之人。虽复廣议禅法。且如说食而未入 <lb ed="X" n="0015b06"/><lb ed="R110" n="0835a10"/>口。至于禅行。始如饱餐美食也。昔有国王闻禅之益。 <lb ed="X" n="0015b07"/><lb ed="R110" n="0835a11"/>虽理国务兼复习禅。况出家之人落发屛缘息心无 <lb ed="X" n="0015b08"/><lb ed="R110" n="0835a12"/>事而不少学。岂是人哉。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015b09"/><lb ed="R110" n="0835a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015b0901">问。学禅但唯坐耶。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015b0908" cb:place="inline">答。是何言也。有待之身。要须四威 <lb ed="X" n="0015b10"/><lb ed="R110" n="0835a14"/>仪中易脱而互修。寧得唯坐。唯坐多招魔事。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015b11"/><lb ed="R110" n="0835a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015b1101">问。且四威仪中坐法云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015b1111" cb:place="inline">答。结跏端坐。结跏法。以左 <lb ed="X" n="0015b12"/><lb ed="R110" n="0835a16"/>脚压右右压左俱得。若结跏未便。半跏亦得。半跏法 <lb ed="X" n="0015b13"/><lb ed="R110" n="0835a17"/>唯是右压左。其两手各仰舒。掌亦右压左。幷不得左 <lb ed="X" n="0015b14"/><lb ed="R110" n="0835a18"/>压右也。乃须闭目合口。舌跓上腭。或可跓齿。其闭目 <lb ed="X" n="0015b15"/><lb ed="R110" n="0835b01"/>合口等幷不宜令急。乃至万事皆贵舒纵。不用拘急。 <lb ed="X" n="0015b16"/><lb ed="R110" n="0835b02"/>闭目未惯者。时任稍开。坐久少似疲倦。辄改威仪。勿 <lb ed="X" n="0015b17"/><lb ed="R110" n="0835b03"/>令生苦。他皆準此。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015b18"/><lb ed="R110" n="0835b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015b1801">问。此方相传为右手等多动。坐者要令左压右。今乃 <lb ed="X" n="0015b19"/><lb ed="R110" n="0835b05"/>与彼硕反。未审何故耶。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015b1910" cb:place="inline">答。西方诸<persName>佛</persName>。从<persName>佛</persName>以来相承 <lb ed="X" n="0015b20"/><lb ed="R110" n="0835b06"/>坐法皆如是也。幷是印法。此方擅改。吾所未详。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015b21"/><lb ed="R110" n="0835b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015b2101">问。坐禅时倚物。身或俯仰等。任性坐得不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015b2117" cb:place="inline">答。必须正 <lb ed="X" n="0015b22"/><lb ed="R110" n="0835b08"/>身端坐。身若倚曲即生病痛。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015b23"/><lb ed="R110" n="0835b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015b2301">问。谨闻坐矣。行法云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015b2310" cb:place="inline">答。行即经行也。宜依平坦之 <lb ed="X" n="0015b24"/><lb ed="R110" n="0835b10"/>地。自二十步以来。四十五步以上。于中经行。经行时 <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0015c" n="0015c"/> <lb ed="X" n="0015c01"/><lb ed="R110" n="0835b11"/>覆左手。以大指屈著掌中。以馀四指把大指作拳然。 <lb ed="X" n="0015c02"/><lb ed="R110" n="0835b12"/>覆右手。把左手腕。即端坐少时。摄心令住。谓住鼻端 <lb ed="X" n="0015c03"/><lb ed="R110" n="0835b13"/>等也。乃行。行勿太急太缓。行只接心。行至界畔即逐 <lb ed="X" n="0015c04"/><lb ed="R110" n="0835b14"/>日迴身。还向来处。住立少时。如前复行。行时即开目。 <lb ed="X" n="0015c05"/><lb ed="R110" n="0835b15"/>住即辄闭。如是久行稍倦。即休经行。唯在昼。夜不行 <lb ed="X" n="0015c06"/><lb ed="R110" n="0835b16"/>也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015c07"/><lb ed="R110" n="0835b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015c0701">问。多人同处经行得不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015c0710" cb:place="inline">答。稍须相離。令近不得。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015c08"/><lb ed="R110" n="0835b18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015c0801">问。行审其如是。往哲寧悉不言。幸乞指事委陈。庶今 <lb ed="X" n="0015c09"/><lb ed="R110" n="0836a01"/>自我作古。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015c0905" cb:place="inline">答。<name role="" type="person">乌苌国</name>有<persName>佛</persName>经行处。及弥勒菩萨经行 <lb ed="X" n="0015c10"/><lb ed="R110" n="0836a02"/>处。幷雕石以为界畔。今犹宛然。见者皆遥礼。无敢践 <lb ed="X" n="0015c11"/><lb ed="R110" n="0836a03"/>其所。菩萨行处。人或入中。然欲度其修短。或延或促。 <lb ed="X" n="0015c12"/><lb ed="R110" n="0836a04"/>竟无有能定其步数。诸国屡亦有斯迹耳。经行之事。 <lb ed="X" n="0015c13"/><lb ed="R110" n="0836a05"/>盖是寻常。今古显然。无宜致惑。吁哉小事。此地犹迷。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015c14"/><lb ed="R110" n="0836a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015c1401">问。绕塔行道与经行何别。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015c1411" cb:place="inline">答。经行者直往直来。岂同 <lb ed="X" n="0015c15"/><lb ed="R110" n="0836a07"/>旋绕耶。又塔是多人往来处。不可于中经行。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015c16"/><lb ed="R110" n="0836a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015c1601">问。此方有逆日行道称为右旋者。未知是不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015c1618" cb:place="inline">答。西方 <lb ed="X" n="0015c17"/><lb ed="R110" n="0836a09"/>旋塔幷逐日转。曾无逆行。<note place="inline">此条相乘而起。非此正宗</note>。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015c18"/><lb ed="R110" n="0836a10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015c1801">问。谨闻行矣。住法云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015c1810" cb:place="inline">答。住即端身摄心正立也。两 <lb ed="X" n="0015c19"/><lb ed="R110" n="0836a11"/>手一如行时。如是久立稍觉劳倦。或双足如離地之 <lb ed="X" n="0015c20"/><lb ed="R110" n="0836a12"/>状。觉如是等。即宜且休。住馀坐等。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015c21"/><lb ed="R110" n="0836a13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015c2101">问。谨闻住矣。卧法云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015c2110" cb:place="inline">答右脇著地。枕右手掌。舒左 <lb ed="X" n="0015c22"/><lb ed="R110" n="0836a14"/>手置左<g ref="#CB00170">髀</g>上。舒两足重累。繫相而卧。有病患者即任 <lb ed="X" n="0015c23"/><lb ed="R110" n="0836a15"/>所安而卧。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0015c24"/><lb ed="R110" n="0836a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0015c2401">问。诸威仪中所有轨则。幷是印法耶。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0015c2415" cb:place="inline">答。如上习禅。行 <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0016a" n="0016a"/> <lb ed="X" n="0016a01"/><lb ed="R110" n="0836a17"/>住坐卧。屈伸进止。手足左右等。一一皆是印法。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a02"/><lb ed="R110" n="0836a18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a0201">问。如上威仪修禅之法。依何乘耶。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a0214" cb:place="inline">答。依摩诃衍。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a03"/><lb ed="R110" n="0836b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a0301">问。用四威仪修禅之法。小乘外道岂可无乎。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a0318" cb:place="inline">答。此之 <lb ed="X" n="0016a04"/><lb ed="R110" n="0836b02"/>禅法。小乘始无。外道寧有耶。邪宗本期受苦。翘足倒 <lb ed="X" n="0016a05"/><lb ed="R110" n="0836b03"/>悬。正法为遣劳疲。威仪易脱。小乘进或可分有。外道 <lb ed="X" n="0016a06"/><lb ed="R110" n="0836b04"/>全无。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a07"/><lb ed="R110" n="0836b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a0701">问。外道及与三乘皆有禅定。息心遣境。未审何殊。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a0720" cb:place="inline">答。 <lb ed="X" n="0016a08"/><lb ed="R110" n="0836b06"/>外道执我以习禅。小乘计法而修定。大乘止观。人法 <lb ed="X" n="0016a09"/><lb ed="R110" n="0836b07"/>双除。此其别也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a10"/><lb ed="R110" n="0836b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a1001">问。将欲学禅。以何方便为先。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a1012" cb:place="inline">答。先起大慈悲心。永捨 <lb ed="X" n="0016a11"/><lb ed="R110" n="0836b09"/>报怨之念。方得习禅。贪嗔设起。速还除忏。如杖击水。 <lb ed="X" n="0016a12"/><lb ed="R110" n="0836b10"/>暂开还合也。恶念相续。不可学禅。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a13"/><lb ed="R110" n="0836b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a1301">问。创初学禅。即观无相得不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a1312" cb:place="inline">答。须以方便渐次而入。 <lb ed="X" n="0016a14"/><lb ed="R110" n="0836b12"/>吾未见顿现无相者。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a15"/><lb ed="R110" n="0836b13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a1501">问。渐次云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a1506" cb:place="inline">答。如是间学者。令心先住长安一城之 <lb ed="X" n="0016a16"/><lb ed="R110" n="0836b14"/>中。但勿令出外。如是渐住一寺一房。乃至鼻端。心若 <lb ed="X" n="0016a17"/><lb ed="R110" n="0836b15"/>不住。还摄令住。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a18"/><lb ed="R110" n="0836b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a1801">问。鼻端云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a1806" cb:place="inline">答。想于鼻端如一滴垂露。住心观此。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a19"/><lb ed="R110" n="0836b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a1901">问。此想成<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a1901" n="0016a1901"/><anchor xml:id="beg0016a1901" n="0016a1901"/>已<anchor xml:id="end0016a1901"/>。复何所观。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a1911" cb:place="inline">答。次想脐中如沙裡细泉。此 <lb ed="X" n="0016a20"/><lb ed="R110" n="0836b18"/>想若成。或见光明及腹中诸事。次观顶上状如瓮口。 <lb ed="X" n="0016a21"/><lb ed="R110" n="0837a01"/>直下贯身彻于下地中也。既此想<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a2101" n="0016a2101"/><anchor xml:id="beg0016a2101" n="0016a2101"/>已<anchor xml:id="end0016a2101"/>。次观顶上想<anchor xml:id="nkr_note_add_0016a2102" n="0016a2102"/><anchor xml:id="beg0016a2102" n="0016a2102"/>已<anchor xml:id="end0016a2102"/> <lb ed="X" n="0016a22"/><lb ed="R110" n="0837a02"/>观顶上去顶四指。令心住此。从是以後。身渐自在。次 <lb ed="X" n="0016a23"/><lb ed="R110" n="0837a03"/>乃得入无相等观。从浅至深。状若登梯之渐也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016a24"/><lb ed="R110" n="0837a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016a2401">问。亦有从想鼻端超越。即得无相观不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016a2416" cb:place="inline">答。譬似有人 <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0016b" n="0016b"/> <lb ed="X" n="0016b01"/><lb ed="R110" n="0837a05"/>于沙土中本求铜铁。因或得金。此亦然也。从缘鼻端 <lb ed="X" n="0016b02"/><lb ed="R110" n="0837a06"/>或入顶想。或入火光定。或得无相等。如是超次。中间 <lb ed="X" n="0016b03"/><lb ed="R110" n="0837a07"/>不定。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016b04"/><lb ed="R110" n="0837a08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016b0401">问。经云。若心有住则为非住。或云心依境界是动非 <lb ed="X" n="0016b05"/><lb ed="R110" n="0837a09"/>禅。若缘鼻端等。岂非有住耶。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016b0512" cb:place="inline">答。鼻等想成。辄便捨之。 <lb ed="X" n="0016b06"/><lb ed="R110" n="0837a10"/>更观馀相。纔得寻捨。何成住耶。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016b07"/><lb ed="R110" n="0837a11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016b0701">问。缘鼻端等。积想乃成。久积想心。其必难捨。寧辄捨 <lb ed="X" n="0016b08"/><lb ed="R110" n="0837a12"/>鼻。次得缘脐。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016b0806" cb:place="inline">答。本作要期。得而不。住及想成<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b0801" n="0016b0801"/><anchor xml:id="beg0016b0801" n="0016b0801"/>已<anchor xml:id="end0016b0801"/>。自有 <lb ed="X" n="0016b09"/><lb ed="R110" n="0837a13"/>厌心。厌心既生。捨之甚易。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016b10"/><lb ed="R110" n="0837a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016b1001">问。如圣教说。初入道者先教五停心等。今何不尔。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016b1020" cb:place="inline">答。 <lb ed="X" n="0016b11"/><lb ed="R110" n="0837a15"/>五停心及鼻端等。各是一途。吾所秉承。但依此也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016b12"/><lb ed="R110" n="0837a16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016b1201">问。有圣教云。若不先学多闻。不许修定。其少闻者得 <lb ed="X" n="0016b13"/><lb ed="R110" n="0837a17"/>修禅不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016b1304" cb:place="inline">答。如吾和尙阇黎相承一途。直尔学禅。无问 <lb ed="X" n="0016b14"/><lb ed="R110" n="0837a18"/>多闻少闻也。先多闻者最为第一。或多闻者倒益浮 <lb ed="X" n="0016b15"/><lb ed="R110" n="0837b01"/>散。固有顺定多闻及不顺者也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016b16"/><lb ed="R110" n="0837b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016b1601">问。闻思修慧次第相生。多闻闻慧既无。禅定修慧寧 <lb ed="X" n="0016b17"/><lb ed="R110" n="0837b03"/>起。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016b1702" cb:place="inline">答。设使有人一字不识。但解禅法。亦是多闻。非要 <lb ed="X" n="0016b18"/><lb ed="R110" n="0837b04"/>廣寻文句等也。周利般陀诵箕忘<g ref="#CB00416">帚</g>成大罗汉。此岂 <lb ed="X" n="0016b19"/><lb ed="R110" n="0837b05"/>多闻耶。且成斯证。未必一切皆然。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016b20"/><lb ed="R110" n="0837b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016b2001">问。其有持戒及破戒者。幷得学禅不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016b2015" cb:place="inline">答。无问持戒破 <lb ed="X" n="0016b21"/><lb ed="R110" n="0837b07"/>戒。幷得学禅。先净持戒。尤是第一。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016b22"/><lb ed="R110" n="0837b08"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016b2201">问。圣教云。尸罗淸净三昧现前。破戒之人何得修定。</p></sp> <lb ed="X" n="0016b23"/><lb ed="R110" n="0837b09"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016b2301">答。声闻持戒乃是菩萨破戒。小乘犯重即便永弃。何 <lb ed="X" n="0016b24"/><lb ed="R110" n="0837b10"/>得修禅。尸罗不净定不现前者。據此说也。若大乘中。 <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0016c" n="0016c"/> <lb ed="X" n="0016c01"/><lb ed="R110" n="0837b11"/>但能息心即真忏悔。真忏悔故障灭戒生。故得禅定。 <lb ed="X" n="0016c02"/><lb ed="R110" n="0837b12"/>示有先入方等忏悔。得灭罪相。更修戒品。方始习禅 <lb ed="X" n="0016c03"/><lb ed="R110" n="0837b13"/>者也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016c04"/><lb ed="R110" n="0837b14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016c0401">问。以何法修。令心速定。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016c0410" cb:place="inline">答。速求定者反是懈怠。愼勿 <lb ed="X" n="0016c05"/><lb ed="R110" n="0837b15"/>求速。<anchor xml:id="nkr_note_add_0016c0501" n="0016c0501"/><anchor xml:id="beg0016c0501" n="0016c0501"/>但<anchor xml:id="end0016c0501"/>能離念。息诸攀缘。非求非不求。得定若不得。 <lb ed="X" n="0016c06"/><lb ed="R110" n="0837b16"/>但勿计念者。是大精进也。<name role="" type="person">乌苌国</name>有一僧。久坐不能 <lb ed="X" n="0016c07"/><lb ed="R110" n="0837b17"/>得定。遂废业。忽有天化为人来其前。磨一铁锤。僧问 <lb ed="X" n="0016c08"/><lb ed="R110" n="0837b18"/>何用。答曰欲以作针。僧曰何由可成。天曰不休即成。 <lb ed="X" n="0016c09"/><lb ed="R110" n="0838a01"/>僧遂体悟。还复习禅。因得道果。後复住灭定。住灭定 <lb ed="X" n="0016c10"/><lb ed="R110" n="0838a02"/>故。迄今犹在。但以離念为勤。得定何虑不速乎。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016c11"/><lb ed="R110" n="0838a03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016c1101">问。定中有何相耶。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016c1108" cb:place="inline">答。定相极多。且擧三五。或头似丈 <lb ed="X" n="0016c12"/><lb ed="R110" n="0838a04"/>夫之状。或觉身上多诸垢秽腻。此等是有障之相。即 <lb ed="X" n="0016c13"/><lb ed="R110" n="0838a05"/>宜改易威仪。或且休止。或觉身上如虫蚁行。或复如 <lb ed="X" n="0016c14"/><lb ed="R110" n="0838a06"/>雲及白叠等从背上起幷。勿怪亦勿手髑。或如滴油 <lb ed="X" n="0016c15"/><lb ed="R110" n="0838a07"/>从头面下。或见所坐处明。此等幷是定前相也。或久 <lb ed="X" n="0016c16"/><lb ed="R110" n="0838a08"/>坐立。身有劳倦。傍闻弹指声或触门等声者。即直出 <lb ed="X" n="0016c17"/><lb ed="R110" n="0838a09"/>定。或<g ref="#CB05903">寝</g>息等。此是诸天善神。善知人劳倦。来相警耳。 <lb ed="X" n="0016c18"/><lb ed="R110" n="0838a10"/>或觉身有轻擧而亦乐者。是神足前相。或轻擧而苦 <lb ed="X" n="0016c19"/><lb ed="R110" n="0838a11"/>者。是风大增也。或身上有处热者。是火光定相。或见 <lb ed="X" n="0016c20"/><lb ed="R110" n="0838a12"/>一室明者。是初禅之前相。或闻奇妙香气世间无比 <lb ed="X" n="0016c21"/><lb ed="R110" n="0838a13"/>者。此是定成之相。如是等类不可具述。<anchor xml:id="nkr_note_add_0016c2101" n="0016c2101"/><anchor xml:id="beg0016c2101" n="0016c2101"/>但<anchor xml:id="end0016c2101"/>觉如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0016001" n="0016001"/>是违 <lb ed="X" n="0016c22"/><lb ed="R110" n="0838a14"/>顺等相。皆勿取著以生忧喜。但缘本境安静其心。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0016c23"/><lb ed="R110" n="0838a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0016c2301">问。坐禅者既不用违强身心。若觉如上虫蚁行等。抑 <lb ed="X" n="0016c24"/><lb ed="R110" n="0838a16"/>情不触。岂不违强耶。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0016c2409" cb:place="inline">答。未得定时不用违强。渐既在 <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0017a" n="0017a"/> <lb ed="X" n="0017a01"/><lb ed="R110" n="0838a17"/>定。违强无失。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017a02"/><lb ed="R110" n="0838a18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017a0201">问。将从定出。时节等云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017a0211" cb:place="inline">答。初学定者。先作要期。或 <lb ed="X" n="0017a03"/><lb ed="R110" n="0838b01"/>若干时。或鸣钟。或一时一更等。当须出定。如是期<anchor xml:id="nkr_note_add_0017a0301" n="0017a0301"/><anchor xml:id="beg0017a0301" n="0017a0301"/>已<anchor xml:id="end0017a0301"/>。 <lb ed="X" n="0017a04"/><lb ed="R110" n="0838b02"/>然後入禅。必须然也。其有入定或经劫数或一二七 <lb ed="X" n="0017a05"/><lb ed="R110" n="0838b03"/>日等者。幷随其心有此修短耳。欲出定时。先从心动。 <lb ed="X" n="0017a06"/><lb ed="R110" n="0838b04"/>心动<anchor xml:id="nkr_note_add_0017a0601" n="0017a0601"/><anchor xml:id="beg0017a0601" n="0017a0601"/>已<anchor xml:id="end0017a0601"/>。即气脉渐通。然後徐徐动身而起。故经云。世 <lb ed="X" n="0017a07"/><lb ed="R110" n="0838b05"/>尊从禅安详而起。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017a08"/><lb ed="R110" n="0838b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017a0801">问。若有魔事。云何遣除。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017a0810" cb:place="inline">答。但解四威仪中易脱而修。 <lb ed="X" n="0017a09"/><lb ed="R110" n="0838b07"/>即无魔事。愼勿勉强以自生苦。道从乐生。不同外道 <lb ed="X" n="0017a10"/><lb ed="R110" n="0838b08"/>受诸苦法。解此消息。魔事自除。犹不除者。即宜捨置 <lb ed="X" n="0017a11"/><lb ed="R110" n="0838b09"/>或读诵经论。乃至入诸市肆遊目放心。魔事必遣。但 <lb ed="X" n="0017a12"/><lb ed="R110" n="0838b10"/>有禅病。宜依经教以禅法治。非但针药等所能疗耳。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017a13"/><lb ed="R110" n="0838b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017a1301">问。坐禅有预防魔事法不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017a1311" cb:place="inline">答。凡欲学禅。先起悲愿。我 <lb ed="X" n="0017a14"/><lb ed="R110" n="0838b12"/>今修定。必取菩提。廣利群物。唯愿三宝诸天神等。宜 <lb ed="X" n="0017a15"/><lb ed="R110" n="0838b13"/>卫其身。使无灾障。每斯誓<anchor xml:id="nkr_note_add_0017a1501" n="0017a1501"/><anchor xml:id="beg0017a1501" n="0017a1501"/>已<anchor xml:id="end0017a1501"/>。然後习禅。然于禅堂内 <lb ed="X" n="0017a16"/><lb ed="R110" n="0838b14"/>四壁边上。多画圣僧形像。幷作结跏坐禅定状。其圣 <lb ed="X" n="0017a17"/><lb ed="R110" n="0838b15"/>僧像稍宜大作。仍以花香供养。近下复画诸凡僧像。 <lb ed="X" n="0017a18"/><lb ed="R110" n="0838b16"/>稍宜小作。大小如人。亦作禅状。然後于中学禅。可得 <lb ed="X" n="0017a19"/><lb ed="R110" n="0838b17"/>预防魔事。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017a20"/><lb ed="R110" n="0838b18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017a2001">问。<persName>佛</persName>堂中坐禅得不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017a2009" cb:place="inline">答。坐禅宜于静室树下冢间及 <lb ed="X" n="0017a21"/><lb ed="R110" n="0839a01"/>露坐等。不须在于<persName>佛</persName>堂中也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017a22"/><lb ed="R110" n="0839a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017a2201">问。多人同处坐禅得不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017a2210" cb:place="inline">答曰。得然。各面他背坐。不得 <lb ed="X" n="0017a23"/><lb ed="R110" n="0839a03"/>相向。若有多人。夜中燃一灯烛。人少不须用。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017a24"/><lb ed="R110" n="0839a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017a2401">问。坐禅须被受持袈裟不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017a2411" cb:place="inline">答。裸得无在。</p></sp></cb:dialog> <pb ed="X" xml:id="X63.1222.0017b" n="0017b"/> <lb ed="X" n="0017b01"/><lb ed="R110" n="0839a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017b0101">问。学禅者。一切时常摄念耶。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017b0112" cb:place="inline">答。除大小便。馀时常须 <lb ed="X" n="0017b02"/><lb ed="R110" n="0839a06"/>摄心。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017b03"/><lb ed="R110" n="0839a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017b0301">问。定心名止。止中即有观不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017b0312" cb:place="inline">答。但<anchor xml:id="nkr_note_orig_0017001" n="0017001"/>只勿学。临时自当 <lb ed="X" n="0017b04"/><lb ed="R110" n="0839a08"/>知。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017b05"/><lb ed="R110" n="0839a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017b0501">问。坐禅人兼得持经讲说等不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017b0513" cb:place="inline">答。力所堪者皆得兼 <lb ed="X" n="0017b06"/><lb ed="R110" n="0839a10"/>修。然诸业中禅业最勝。是以西方上房上供先给禅 <lb ed="X" n="0017b07"/><lb ed="R110" n="0839a11"/>师。经律等师与其中下。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017b08"/><lb ed="R110" n="0839a12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0017b0801">问。有禅业者。命终之际能排恶趣不。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0017b0815" cb:place="inline">答。如极边险。不 <lb ed="X" n="0017b09"/><lb ed="R110" n="0839a13"/>持弓矢逢贼必危。身亦如是。既处无常。不预修禅。临 <lb ed="X" n="0017b10"/><lb ed="R110" n="0839a14"/>终必乱心捨命。多生恶趣。定心自在。临终无顚倒。无 <lb ed="X" n="0017b11"/><lb ed="R110" n="0839a15"/>顚倒故随心受生善所。即此生中尙期果证。何况临 <lb ed="X" n="0017b12"/><lb ed="R110" n="0839a16"/>终不排恶趣乎。亦有一生学禅而不能得。临欲捨命 <lb ed="X" n="0017b13"/><lb ed="R110" n="0839a17"/>而始得者。其人死之後。颜色不变。身体柔软。是其相 <lb ed="X" n="0017b14"/><lb ed="R110" n="0839a18"/>也。禅师屡云。闻思学者适犹习于良方。至于修慧始 <lb ed="X" n="0017b15"/><lb ed="R110" n="0839b01"/>如服于妙药。虽有多闻施戒等行。犹不安禅者。尙未 <lb ed="X" n="0017b16"/><lb ed="R110" n="0839b02"/>得名修道人也。又云禅定者。乃陶冶粗鄙。澡练神明。 <lb ed="X" n="0017b17"/><lb ed="R110" n="0839b03"/>味道之辈特宜存习。但恂暂逢玄匠。略问如前。迫以 <lb ed="X" n="0017b18"/><lb ed="R110" n="0839b04"/>短时。不遑周详备。更详金牒。参而用焉。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0017b19"/><lb ed="R110" n="0839b05"/> <lb ed="X" n="0017b20"/><lb ed="R110" n="0839b06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>修禅要诀一卷</cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb ed="X" n="0017b21"/><lb ed="R110" n="0839b07"/> <lb ed="X" n="0017b22"/><lb ed="R110" n="0839b08"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX63p0017b2201">承保三年六月二十二日于光明书写毕</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0015a1601" to="#end0015a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016a1901" to="#end0016a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016a2101" to="#end0016a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016a2102" to="#end0016a2102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016b0801" to="#end0016b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016c0501" to="#end0016c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0016c2101" to="#end0016c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0017a0301" to="#end0017a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0017a0601" to="#end0017a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0017a1501" to="#end0017a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0015001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0015001">令上疑脱纵字</note> <note n="0016001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0016001">是一作此</note> <note n="0017001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0017001">只勿一作亦修</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0015a1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016a1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016a2102" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016a2102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016c0501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0016c2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016c2101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0017a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0017a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0017a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0017a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0017a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0017a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>